[101] D. B. i. 38, Coseham: '8 burs i. coliberti.' Ib. 38 b Dene: 'et coliberti [vel bures _interlined_].'

[105] Guérard, Cartulaire de L'Abbaye de S. Père de Chartres, vol. i. p. xlii.

Domesday Book and Beyond — Part 55

[106] The position of the _coliberti_ is discussed by Guérard, _loc. cit._., and by Lamprecht, Geschichte des Französischen Wirthschaftslebens (in Schmoller's Forschungen, Bd i.), p. 81. Guérard says, 'Les coliberts peuvent se placer à peu près indifferemment ou au dernier des hommes libres, ou à la tête des hommes engagés dans les liens de la servitude.'

Domesday Book and Beyond — Part 55

[109] Occasionally the _coliberti_ of D. B. are put before us as paying rents in money or in kind. Thus D. B. i. 38, Hants: 'In Coseham sunt 4 hidae quae pertinent huic manerio ubi T. R. E. erant 8 burs i. coliberti cum 4 carucis reddentes 50 sol. 8 den. minus.' D. B. i. 179 b, Heref.: 'Villani dant de consuetudine 13 sol. et 4 den. et [sex] coliberti reddunt 3 sextarios frumenti et ordei et 2 oves et dimidiam cum agnis et 2 den. et unum obolum.' D. B. i. 165: 'et in Glouucestre 1 burgensis reddens 5 den. et 2 coliberti reddentes 34 den.' In a charter coming from Bishop Denewulf (K. 1079) we read of three wite-theówmen who were boor-born and three who were theów-born.

Domesday Book and Beyond — Part 55

[111] For examples see D. B. iv. 211 and the following pages.

[112] Leg. Hen. 81, § 3: 'Quidam villani qui sunt eiusmodi leierwitam et blodwitam et huiusmodi minora forisfacta emerunt a dominis suis, vel quomodo meruerunt de suis et in suos, quorum fletgefoth vel overseunessa est 30 den.; cothseti 15 den.; servi 6 den.'

[113] D. B. i. 71, Haseberie: '5 villani et 13 coscez et 2 cotarii.' Ibid. 80 b: Chinestanestone: '18 villani et 14 coscez et 4 cotarii.'

[114] Worcester Register, 59 b (Sedgebarrow): four _cotmanni_, each of whom pays 20_d._ or works one day a week and two in autumn; two _cottarii_, each of whom pays 12_d._ or works one day a week. Ibid. 69 b (Shipston): two _cotmanni_, each of whom pays 3_s._ or works like a virgater; two _cottarii_, each of whom pays 13_d._ Ibid. 76 a (Cropthorn): two _cotmanni_, each of whom pays 2_s._ or works like a _cottarius_; two _cottarii_, each of whom pays 18_d._ or works one day a week.

[115] Vinogradoff, Villainage, 149, gives a few instances of its occurrence; but it seems to be very rare.