Joachim Litawor Chreptowicz (4 January 1729 – 4 March 1812), of Odrowąż Coat of Arms, was a Polish-Lithuanian nobleman, writer, poet, politician of the Grand Duchy of Lithuania, marshal of the Lithuanian Tribunal, and the last Grand Chancellor of Lithuania. He was a member of the Permanent Council, activist of the Commission of National Education, physiocrat and a vivid supporter of the Targowica Confederation. He also founded the library of the Counts of Chreptowicz in Szczorsy (now in Belarus), which was augmented by his son and contained over 10,000 volumes, including valuable collections of Polish histories from the 16th to 18th centuries.
Chreptowicz was also known in Polish apicultural circles. He expressed what were then new ideas, such as the idea that the queen bee is the only fertile female in a bee colony, that worker bees are infertile females, and that drone bees are male.
Works
Réponse de la part du Roi aux Députés de la Délégation prononcée par... le 16 févier 1774 "Zdanie JW. JP. ... na projekt pod tytułem: Powinności i władza departamentów w Radzie, na sesji sejmowej w r. 1776 d. 23 września dane", brak miejsca i roku wydania; także Warszawa 1776 (tu nieco inaczej sformułowano końcową część tytułu: ... na sesji sejmowej dnia 23 września 1776 miane) Poezja, wyd. w: I. Krasicki "Zbiór potrzebniejszych wiadomości", Warszawa 1781 i wyd. następne, (artykuł) Odpowiedź tegoż, powst. 1787, wyd. w: F. Karpiński Dzieła wierszem i prozą, t. 1, Warszawa 1806, s. 348-350; odpowiedź na list poetycki F. Karpińskiego pt. "List do J. L. C. P. W. Ks. L. (Joachima Litawora Chreptowicza Pisarza Wielkiego Księstwa Litewskiego) z Krasnegostawu; Karpiński napisał w 1787 roku 2 kolejne listy poetyckie do Chreptowicza, ogł. w: Dzieła..., s. 346-348, 350-354 Głos JW. Jmci Pana... na sesji sejmowej dnia 18 grudnia r. 1789 Odezwa do publiczności, brak miejsca wydania (1794) Reprodukcja coroczna krajowa, powst. około roku 1801, wyd. w książce: J. Turgot O składaniu się i podzielaniu majątków w społeczności, tłum. S. Kłokocki, Warszawa 1802 O prawie natury, pismo oryginalne jednego z współziomków, wyd. S. K. (Kłokocki), Warszawa 1814 Na obraz Rafaela. Wiersz łaciński (informacja G. Korbuta) Magazyn Warszawski (tu: "List do edytora" 1785, t. 1, cz. 1; "Wiadomość względem użytecznego i trwałego poprawiania łąk" 1785, t. 1, cz. 2), Pamiętnik Warszawski'' (1809-1810).
Bibliography
Historia Dyplomacji Polskiej – tom II 1572-1795, PWN, Warszawa 1981, s. 525
Krzysztof Tracki, Problem reformy miejskiej w ideach i działalności politycznej podkanclerzego litewskiego Joachima Chreptowicza (w okresie Sejmu Czteroletniego) G. Ryżewski, Ród Chreptowiczów herbu Odrowąż, Kraków 2006 T. 4: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 354-357.
References
External links
1729 births
1812 deaths
People from Novogrudok District
Polish nobility
Polish male poets
18th-century Lithuanian nobility
19th-century Lithuanian nobility
Secular senators of the Polish–Lithuanian Commonwealth
Diplomats of the Polish–Lithuanian Commonwealth
People from Nowogródek Voivodeship (1507–1795) Grand Chancellors of the Grand Duchy of Lithuania Deputy Chancellors of the Grand Duchy of Lithuania Recipients of the Order of the White Eagle (Poland)