Veća povezanost između obrazovanja i tržišta rada,đivanjeobrazovanjaizahtjevatržiš obrazovanja i nadležnih institucija u smislu analize potreba i kompetencija, sticanje prakse i odsustvo diskriminacije po spolnoj, dobnoj i nacionalnoj opredijeljenosti od strane poslodavaca i osiguravanje mogućnosti napredovanja i odgovarajućeg plaćanja su neki od načina da veći broj mladih ljudi bude uveden u bosansko-hercegovačko tržište rada i ostvari mogućnost dugotrajnijeg zaposlenja. U Bosni i Hercegovini stopa nezaposlenosti mladih osoba je četiri puta veća nego u Evropskoj uniji (EU). Prema Agenciji za statistiku Bosne i Hercegovine, stopa nezaposlenosti mladih je skoro 40 posto. U Kantonu Sarajevu, prema podacima Službe za zapošljavanje Kantona Sarajevo, u novembru prošle godine evidentirano je 55.269 nezaposlenih osoba. Od evidentiranih osoba, prvo zaposlenje traži njih 16.000, od kojih 11.093 osobe ženskog spola ili njih 69,33 posto. Prema evidencijama krajem januara ove godine najbrojnija zanimanja, a koja su evidentirana na birou u Kantonu Sarajevo, sa visokom stručnom spremom su diplomirani ekonomisti, njih 1.118, sa višom stručnom spremom – ekonomisti, njih 169, sa srednjom stručnom spremom – maturanti Gimnazije čak njih 2.981, te prodavači 2.651. Obrazovni radnici koji razvijaju kompetencije mladih smatraju da je neophodna veća povezanost sa tržištem rada, kao i veća povezanost između obrazovnih i nadležnih institucija sa ciljem detaljne analize potreba i kompetencija. Generalno, jedan od najvećih problema je odlazak mladih iz Bosne i Hercegovine, a koji, između ostalog, odlaze i zbog nemogućnosti zaposlenja. Kako sami ističu, nepoštuju se njihove kompetencije, mogućnost napredovanja, nude im se minimalne plate, a uz to su izloženi i drugim diskriminacijama. Studentica Fakulteta zdravstvenih studija u Sarajevu u budućnosti sebe vidi kako sa svojim kompetencijama i sposobnostima pomaže drugoj državi. „Tužno je reći da u svojoj državi nemamo dobru perspektivu i mogućnost napredovanja da pomažemo našim ljudima, pogotovo kada je riječ o zdravstvu“, kazala je Lejla Karović. Njena želja je da se bavi naučno-istraživačkim radom i brani načela Hipokratove zakletve, ali sumnja da će to uspjeti u Bosni i Hercegovini, gdje bi voljela da predstavlja primjer bachelora zdravstvene njege. Lejla je završila srednju medicinsku školu, pa upisala fakultet. Pojašnjava da je po pitanju zaposlenja zanimaju sve pozicije koje bi doprinijele njenom razvoju ličnosti, odnosno radna mjesta koja sa sobom nose novo radno iskustvo i napredovanje u svakom smislu te riječi. „S obzirom da sam završila Srednju medicinsku školu, zanimaju me pozicije koje su vezane za moju struku, ali naravno ne odbijam nijednu priliku koja mi se ponudi izvan tog polja“, kazala je Lejla. Prema evidenciji Službe za zapošljavanje Kantona Sarajevo, među najbrojnijim zanimanjima koja su nezaposlena sa krajem januara ove godine, uz diplomirane ekonomiste (1.181) nalaze se diplomirani pravnici (864), politolozi (360), socijalni radnici (315), novinari (257), a koji imaju završenu visoku stručnu spremu. Prema istim podacima, sa višom stručnom spremom najbrojnija zanimanja na birou uz ekonomiste (169) su pravnici (78), nastavnici predškolskog vaspitanja (37), nastavnici razredne nastave (21) i građevinski inženjeri (18). Uz Gimnazijalce (2.981) sa završenom srednjom stručnom spremom na birou među najbrojnijim zanimanjima su ekonomski tehničari (1.905), mašinski tehničari ( 1.543), tekstilni tehničari (641) i medicinske sestre (628). Među kvalifikovanim i visoko kvalifikovanim zanimanjima na birou su najbrojniji prodavači (2.651), vozači motornih vozila (2.000), frizeri-vlasuljari (887), automehaničari (752) i bravari (568). Obrazovanje je zasnovano na ishodima učenja, koje podrazumijeva znanje, vještine i lične kompetencije, stručnost i pouzdanost, smatra Sabina Huseinbegović, profesorica Srednje škole poljoprivrede, prehrane, veterine i uslužnih djelatnosti u Sarajevu. Osnovni ciljevi obrazovanja, prema njenim riječima, razvijaju odgovornost, kreativnost, stručnost i pouzdanost, ali u školi u kojoj radi ohrabruju pojedinačan i timski rad, kao i donošenje odluka. „Razvijanjem širih stručnih vještina razvija se pozitivna radna etika i podražavaju interesi za cjeloživotno učenje“, kazala je Huseinbegović. Prema istraživanjima, osnovni zahtjevi tržišta rada su timski rad, stav prema poslu, kreativnost, prilagodljivost, stručne vještine i tako dalje. Profesorica Huseinbegović je istakla da organizacijom i integracijom teorijske i praktične nastave pokušavaju kod učenika razviti kompetencije prema zahtjevima tržišta rada.