Cum C. Plōtius Plancus ā triumvirīs prōscrīptus in regiōne Salernitānā[2] latēret, servī ēius, comprehēnsī multumque āc diū tortī,[3] negābant sē scīre ubi dominus esset. Nōn sustinuit deinde Plancus tam fidēlēs tamque bonī exemplī servōs ulterius cruciārī; sed prōcessit in medium iugulumque gladiīs mīlitum obiēcit. { 47} Senātōris cūiusdam servus cum ad dominum prōscrīptum occīdendum mīlitēs advēnisse cōgnōsset, commūtātā cum eō veste, permūtātō etiam ānulō, illum postīcō[4] clam ēmīsit, sē autem in { 50} cubiculum ad lectulum[5] recēpit et ut dominum occīdī passus est. “Quantī[6] virī est” addit Seneca,[7] “cum praemia prōditiōnis ingentia ostendantur, praemium fideī mortem concupīscere!”
Octāviānus deinde M. Brūtum, interfectōrem Caesaris, bellō persecūtus id bellum, quamquam invalidus atque aeger, duplicī { 55} proeliō trānsēgit; quōrum priōre castrīs exūtus[8] vix fugā ēvāsit. Victor acerbissimē sē gessit: in nōbilissimum quemque captīvum nōn sine verbōrum contumēliā saeviit. Ūnī suppliciter sepultūram precantī respondisse dīcitur iam istam in volucrum fore potestāte. Aliōs, patrem et fīlium, prō vītā rogantēs sortīrī { 60} fertur iussisse ut alterutrī[9] concēderētur, ac cum, patre quia [[106]] sē obtulerat occīsō, fīlius quoque voluntāriā occubuisset nece, spectāsse utrumque morientem. Ōrāre veniam vel excūsāre sē cōnantibus, ūnā vōce occurrēbat[1] moriendum esse. Scrībunt quīdam trecentōs ex dēditīciīs[2] ēlēctōs ad āram dīvō[3] Iūliō { 65} exstrūctam Īdibus Mārtiīs hostiārum[4] mōre mactātōs.[5]
Abaliēnātus posteā est ab Antōniō, quod is, repudiātā Octāviā sorōre, Cleopatram, Aegyptī rēgīnam, dūxisset uxōrem: quae quidem mulier cum Antōniō lūxū et dēliciīs[6] certābat. Ūnā sē cēnā centiēs[7] sēstertium absūmptūram aliquandō dīxerat. Cupiēbat { 70} dīscere Antōnius, sed fierī posse nōn arbitrābātur. Posterō igitur diē māgnificam[8] aliās cēnam, sed cottīdiānam Antōniō apposuit inrīdentī, quod prōmissō stāre nōn potuisset. At illa īnferrī mēnsam[9] secundam iussit. Ex praeceptō ministrī ūnum tantum { 74} vās ante eam posuēre acētī,[10] cūius asperitās vīsque margarītās[11] resolvit.[12] Exspectante igitur Antōniō quidnam esset āctūra, margarītam, quam auribus gerēbat, dētrāxit et acētō liquefactam absorbuit. Victum Antōnium omnēs, quī aderant, prōnūntiāvērunt. { 78}